Wat is ChatGPT?

ChatGPT is een voorbeeld van een taalmodel. Een taalmodel is een computerprogramma dat is getraind om taal te begrijpen en te produceren. Het is gebaseerd op kunstmatige intelligentie (AI), maar dat betekent niet dat het zelf kan nadenken zoals een mens. In plaats daarvan gebruikt ChatGPT statistische patronen uit enorme hoeveelheden tekst om te voorspellen wat het beste antwoord is op een vraag of opdracht. Hierdoor kan het zinnen maken die logisch klinken en aansluiten bij wat je vraagt. Het is ontwikkeld door OpenAI en is bedoeld om te helpen met allerlei tekstuele taken, zoals het beantwoorden van vragen, schrijven van teksten, vertalen of brainstormen. Het werkt via een chatinterface, waarbij je een vraag of opdracht typt en het programma een antwoord geeft. ChatGPT heeft geen eigen kennis of bewustzijn; het baseert zich op wat het geleerd heeft uit tekst die het heeft gezien tijdens de training.

Je hebt ChatGPT nodig als je snel een tekst wilt maken, een vraag hebt waar je geen direct antwoord op vindt, of als je ideeën zoekt. Bijvoorbeeld als je een e-mail moet schrijven, een samenvatting wilt maken, of uitleg zoekt over een ingewikkeld onderwerp. Het kan ook helpen bij het oefenen van een taal of het maken van een concept voor een artikel. ChatGPT is handig als je zelf even niet weet hoe je iets moet formuleren of als je inspiratie nodig hebt. Het is minder geschikt voor situaties waarin je absoluut betrouwbare of actuele informatie nodig hebt, omdat het soms fouten maakt en niet altijd up-to-date is. Gebruik het daarom als hulpmiddel, niet als enige bron.

ChatGPT werkt door tekst te analyseren en vervolgens een passend antwoord te genereren. Dit gebeurt in verschillende stappen. Ten eerste geef jij een invoer, bijvoorbeeld een vraag of opdracht. Het programma bekijkt dan welke woorden en zinnen jij gebruikt. Vervolgens zoekt het in zijn interne model naar patronen die het heeft geleerd uit miljoenen teksten. Het model voorspelt welke woorden het beste passen om een logisch en relevant antwoord te vormen. Deze voorspelling gebeurt woord voor woord, steeds gebaseerd op de eerdere woorden in het antwoord. Het resultaat is een tekst die aansluit bij jouw vraag. ChatGPT is getraind met een techniek die 'machine learning' heet, waarbij het steeds beter werd in taal door veel voorbeelden te zien. Het programma kan ook leren van feedback om betere antwoorden te geven. Je gebruikt ChatGPT meestal via een website of app, waar je simpelweg typt wat je wilt weten of schrijven. Het antwoord komt binnen enkele seconden terug. Omdat het model heel groot is, draait het op krachtige computers die de berekeningen uitvoeren.

ChatGPT maakt soms fouten, zoals verkeerde feiten geven of antwoorden die niet kloppen. Het heeft geen eigen kennis, maar baseert zich op de data waarmee het is getraind. Daardoor kan het verouderde of onjuiste informatie geven. Het begrijpt ook niet altijd de context of nuance van een vraag. Daarnaast kan het antwoorden geven die onbedoeld bevooroordeeld zijn, omdat het geleerd heeft van teksten uit de echte wereld. Gebruik ChatGPT daarom kritisch en controleer belangrijke informatie altijd zelf. Verder is het belangrijk om te weten dat ChatGPT geen persoonlijke gegevens moet verwerken, omdat privacy niet gegarandeerd is. Voor professioneel gebruik moet je goed nadenken over de betrouwbaarheid en mogelijke kosten, want sommige diensten rekenen per gebruik. Tot slot is het geen vervanging van menselijke expertise, maar een hulpmiddel.

Stel dat je een e-mail moet schrijven om een afspraak te verzetten. Je typt: 'Help me een korte e-mail schrijven om een afspraak van morgen naar volgende week te verplaatsen.' ChatGPT geeft dan een voorbeeldtekst die je kunt gebruiken. Een ander voorbeeld is dat je een ingewikkeld onderwerp niet begrijpt, zoals 'Wat is blockchain?'. ChatGPT legt dit in eenvoudige woorden uit, zodat je het beter snapt. Ook kun je het gebruiken om ideeën te krijgen, bijvoorbeeld voor een blogpost over tuinieren. Je vraagt: 'Geef me vijf ideeën voor blogposts over moestuinieren.' Het programma geeft dan verschillende suggesties waar je mee verder kunt.